आपल्याबद्दल इतरांचे मत: आत्मभानाची गरज

आपल्याबद्दल इतरांचे मत: आत्मभानाची गरज

माणूस हा निसर्गानेच समाजप्रिय प्राणी आहे. तो सदैव समाजाशी जोडलेला असतो. समाजातील लोक काय बोलतात, काय विचार करतात, हे जाणून घेण्याची त्याला उत्सुकता असते. विशेषतः स्वतःबद्दल इतरांचे मत जाणून घ्यायची प्रत्येकालाच इच्छा असते. कोणी चांगले बोलले, प्रशंसा केली, तर आपले मन आनंदी होते. पण, कोणी नकारात्मक, मनाला लागेल असे काही बोलले, तर त्याचा आपल्यावर खोल परिणाम होतो. कधी कधी आपल्याला दु:ख होते आणि आपण खचूनही जातो.

परंतु खरं सांगायचं तर, आपल्याबद्दल इतरांचे मत नेहमीच वस्तुनिष्ठ असते का? बहुतेक वेळा नाही. इतरांची मते त्यांच्या अनुभवांवर, पूर्वग्रहांवर, कधी कधी ईर्ष्येवर किंवा त्याच्या सीमित दृष्टीकोनावर आधारित असतात. म्हणूनच, इतरांचे मत हे आपल्याला ओळखण्याचा आधार असावा, असं समजणं चुकीचं ठरते.

आपल्याबद्दल इतरांनी काहीही म्हटले, तरी त्यापेक्षा महत्त्वाचं आहे, आपण स्वतःला कसं ओळखतो. आपले गुण आणि दोष समजून घेतले पाहिजेत. जे चांगलं आहे, त्यावर अभिमान बाळगला पाहिजे आणि जे सुधारण्यासारखं आहे, त्यावर काम केले पाहिजे. शेवटी, आपण स्वतःसाठी जगत असतो, इतरांच्या मतांसाठी नाही.

कल्पना करा, एक सुंदर फुलझाड आहे. ते आपल्या सौंदर्याने सगळ्यांना आनंद देतं. काहीजण म्हणतील, "किती सुंदर फुलं आहेत!" तर काहीजण म्हणतील, "याला अजून चांगली काळजी घ्यायला हवी होती." पण फुलझाडाला याचा काहीही फरक पडत नाही. ते त्याच्या स्वाभाविक प्रक्रियेनुसार वाढत राहते. आपल्यालाही तसंच वागायला हवं.

इतरांचे नकारात्मक मत आपल्याला दुखावते, कारण आपण त्याला खूप महत्त्व देतो. पण, त्याऐवजी आपण त्यातून शिकण्याचा प्रयत्न केला, तर तो आपल्यासाठी एक विकासाचा मार्ग ठरतो. दुसऱ्यांचे मत ऐकणं, त्यावर विचार करणं हे योग्य असलं तरी, आपला आत्मविश्वास आणि मूल्यांवर ठाम राहणं हे अधिक महत्त्वाचं आहे.

माणूस म्हणून आपण अपूर्ण असतो, आणि तेच आपली खरी ओळख आहे. आपल्या चुका सुधारण्याची, आणि नवीन काही शिकण्याची संधी मिळते, हेच खरे जीवन आहे. लोक काहीही म्हटले, तरी स्वतःच्या मन, विचार आणि निर्णयांवर विश्वास ठेवा.

आपल्या आत्मभानासाठी एक वाक्य लक्षात ठेवा:

 “तुमच्याबद्दल लोक काय विचार करतात यापेक्षा, तुम्ही स्वतःबद्दल काय विचार करता, हे अधिक महत्त्वाचे आहे.”

आत्मभान जागृत ठेवा, इतरांच्या मतांमुळे विचलित होऊ नका. स्वतःच्या क्षमतेवर विश्वास ठेवा, कारण शेवटी "आपली ओळख आपणच घडवायची असते."

© शब्दांकन:दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा