"स्वतःचा शोध, जीवनाचा प्रकाश"

"स्वतःचा शोध, जीवनाचा प्रकाश"

जीवनाच्या प्रवासात आपण नेहमीच काही तरी शोधत असतो. काही गोष्टी आपल्याला मिळतात, तर काही नाहीत, पण एक गोष्ट जी अनंत शोध घेऊन ही आपल्याला कधीच सापडत नाही, ती म्हणजे आपली खरी ओळख. अनेक वेळा आपण इतरांच्या अपेक्षांमध्ये खूप गोंधळलेले असतो. आपली ओळख इतरांच्या तुलनेवर आणि त्यांच्या अपेक्षांवर आधारित असते. पण हे खरे नाही. आपलं खरं अस्तित्व आपल्या आतच लपलेलं आहे.

कधी कधी असं वाटतं की आपण सगळं इतरांसाठी करत आहोत. आपल्या कुटुंबाच्या, मित्रांच्या आणि समाजाच्या अपेक्षांच्या ओझ्याखाली आपलं अस्तित्व कुठे तरी हरवलेलं असतं. दुसऱ्यांच्या जीवनात आपली भूमिका निभावत असताना आपली खरी ओळख काय आहे, हेच आपल्याला समजत नाही. पण हाच मोठा धोका आहे. आपण किती ही इतरांच्या इच्छेनुसार जगलो, तरी आपली खरी ओळख हरवलेली असते.

आपण आपल्यापेक्षा जास्त मूल्यवान आहोत. आपली खरी ओळख आपल्यातच आहे. जर आपण आपल्या आत डोकावले, आपला अंतर्मनाचे ऐकले आणि आपल्या इच्छांशी समर्पण केलं, तरच आपल्याला आपली खरी ओळख सापडेल. एक छोटं उदाहरण घ्या – एक मुलगा जो आपल्या आई-वडिलांच्या मोठ्या अपेक्षांमध्ये सापडलेला असतो. त्याच्यावर असलेल्या दबावामुळे तो त्याच्या पद्धतीने निर्णय घेऊ शकत नाही. त्याला असं वाटतं की त्याला त्याच्या इच्छांनुसार वागता येणार नाही. पण जसं त्याला त्याच्या मनाचे ऐकायला आणि त्याच्या इच्छांशी जुळवून चालायला शिकलं, तसं त्याचं अस्तित्व जागृत झालं.

स्वतःला ओळखणं म्हणजे स्वतःच्या अंतर्मनाशी संपर्क साधणं. हे करत असताना अनेक अडचणी येतात, संघर्ष येतो, कधी आपले निर्णय चुकीचे ठरतात, कधी आपल्याला वाटतं की आपण हारलो. पण याच संघर्षांमध्ये आपली खरी ओळख उलगडते. संघर्ष आपल्याला शिकवतो की आपलं अस्तित्व खरं काय आहे. जीवनाच्या या मार्गावर आपल्याला आपली खोटी ओळख टाकून आपली खरी ओळख मांडायची असते.

आपली ओळख म्हणजे आपली आत्मशक्ती. आपल्या धैर्याचा, आत्मविश्वासाचा आणि लढाई करण्याच्या तयारीचा प्रतीक असते. त्या ओळखीच्या आधारावर आपण दुसऱ्या लोकांच्या अपेक्षांना आपल्या निर्णयांवर मात करू शकतो. जर आपण आपली ओळख बाह्य विचार आणि अपेक्षांच्या पलीकडे ठेवून जाणीवपूर्वक स्वीकारली, तर आपल्याला जीवनाच्या वेगळ्या दृषटिकोनातून दिसायला लागेल.

शेवटी, स्वतःला ओळखणं म्हणजे आपला अंतरंग शोधणं. तेव्हा आपल्याला असं वाटेल की जीवन एका नवीन मार्गाने सुरू झालं आहे. आपला संघर्ष केवळ इतरांसोबत नाही, तर तो खरंतर आपल्याचसाठी असतो. आणि जेव्हा आपण स्वतःला ओळखतो, तेव्हा त्या ओळखीच्या बलावर जीवनाच्या प्रत्येक पावलावर प्रकाश निश्चित पडतो.

© शब्दांकन: दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा