स्वतःचा साक्षीदार !

जीवनाच्या प्रवासात अनेक वळणं येतात – काही सोपी, तर काही अत्यंत खडतर. काहींना या प्रवासात साथ मिळते, तर काहींना एकट्यानेच वाटचाल करावी लागते. माझंही जीवन अशाच संघर्षांनी भरलेलं होतं. वाट कधीच सोपी नव्हती, स्वप्नं मात्र मोठी होती, आणि ती पूर्ण करण्यासाठी कष्ट करायची तयारीही होती. परंतु, या कष्टांचा आणि प्रयत्नांचा खरा साक्षीदार कोण? कोणीच नाही... फक्त मी स्वतः.

बालपणापासूनच परिस्थितीने मला कधीच साथ दिली नाही. गरिबीची चादर पांघरूनच मी मोठा झालो. जेव्हा इतर मुलं खेळण्यात दंग असायची, तेव्हा मी आई-बाबांसोबत कष्ट करत होतो. शाळेत जाण्यासाठी चप्पल नव्हती, वह्यांचीही कमतरता होती. तरीही शिक्षणाची ओढ इतकी तीव्र होती की, या सर्व अडचणींवर मात करत अभ्यासात मन रमवलं. शाळेत मिळणाऱ्या प्रत्येक शाबासकीमागे कित्येक रात्रींची झोप आणि कधी कधी उपाशीपोटी काढलेल्या दिवसांची साक्ष होती. या संघर्षांचं मोल कुणालाच कधी कळलं नाही... कारण या कष्टांचा आणि प्रयत्नांचा खरा साक्षीदार फक्त मीच होतो.

कधी एक वेळचं अन्न मिळालं, तर कधी उपासमार सहन करावी लागली. पोटाची खळगी भागवण्यासाठी कष्ट करत असताना, शिक्षणाचं स्वप्न मनात जागत होतं. अनेकदा अपयशानं निराशा केली, लोकांच्या हसणाऱ्या चेहऱ्यांनी उपहास केला. "काहीच होणार नाही याचं," असे टोमणे ऐकून मन कोलमडलं. परंतु, या कटू शब्दांचा आघात होत असताना, मीच स्वतःला सावरण्याचं बळ दिलं. माझ्या मनानं मला धीर दिला की, "हरायचं नाही, चालत राहायचं." त्या प्रत्येक अश्रूच्या थेंबाचा, त्या प्रत्येक हताश क्षणाचा साक्षीदार मीच होतो.

जीवनाच्या प्रवासात अनेकजण येऊन गेले. काही जणांनी साथ दिली, तर काहींनी अर्ध्यावरच साथ सोडली. परंतु, मी माझ्या प्रयत्नांची साथ कधीच सोडली नाही. एकाकीपणाच्या क्षणी मन मोकळं करून रडून घेतलं, तर कधी स्वतःलाच धीर देत पुढे जाण्याची जिद्द निर्माण केली. कष्टांवर अढळ विश्वास ठेवत, प्रयत्नांची पराकाष्ठा करत राहिलो. जीवनानं परीक्षा घेतली, पण मीच माझा शिक्षक बनून चुका सुधारत राहिलो. अपयशातून धडा घेत, ध्येयाकडे वाटचाल करत राहिलो.

आज लोक जेव्हा माझ्या यशाची कहाणी ऐकतात, तेव्हा त्यांना या यशामागील संघर्षाची कल्पनाही येत नाही. टाळ्यांच्या गजरात, अभिनंदनाच्या वर्षावात, कोणीही कधी विचार करत नाही की या यशामागे कित्येक रात्रींचा जागरणं आहे, कित्येक भुकेल्या दिवसांची कहाणी दडली आहे. माझ्या कष्टांचा आणि प्रयत्नांचा साक्षीदार मीच आहे, कारण मीच हे सर्व अनुभवले आहे, मीच ते सहन केलं आहे.

आज जेव्हा आरशात स्वतःकडे पाहतो, तेव्हा फक्त यशाचं प्रतिबिंब दिसत नाही, तर त्या यशामागे दडलेलं कष्टांचं साम्राज्यही स्पष्ट दिसतं. प्रयत्नांची पर्वतशिखरं आणि प्रत्येक थेंब घामाची साक्ष फक्त मला कळते. कारण या प्रवासात सोबत कुणाचीच नव्हती – होती ती फक्त माझ्या जिद्दीची, माझ्या मेहनतीची आणि माझ्या आशावादाची.

होय, माझ्या कष्टांचा आणि प्रयत्नांचा साक्षीदार मी स्वतः आहे... आणि त्या साक्षीदाराचा मला अभिमान आहे!

© शब्दांकन: दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा