संस्कारांचे लेणं : प्रा. जी.आर. महाजन यांचा प्रेरणादायी प्रवास

संस्कारांचे लेणं : प्रा. जी.आर. महाजन यांचा प्रेरणादायी प्रवास

एरंडोल नगरीतील एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेले प्रा. जी.आर. महाजन हे केवळ एक व्यक्तिमत्त्व नसून, एक विचारधारा, एक मूल्य संस्कृती आणि समाजभान असलेला झरा आहेत. त्यांच्या जीवन प्रवासात जशी प्रबळ जिद्द आहे, तसाच त्याग, सेवाभाव आणि समाजप्रेमाचाही स्थिर आणि गहिरा प्रवाह आहे.

त्यांचे वडील, सलग ३० वर्षे एरंडोल नगरपालिकेत चीफ ऑफिसर म्हणून कार्यरत राहिले. त्यांच्या कार्यातील पारदर्शकता, निष्ठा आणि सेवाभाव लहानग्या महाजन सरांच्या मनावर गडद छाप उमटवणारे ठरले. लहानपणापासूनच जी.आर. महाजन सरांनी आपल्या वडिलांचे कार्य नजरेने आणि अंतःकरणाने अनुभवले. त्यामुळे त्यांच्या मनात नेहमी एक विचार ठामपणे रुजले “आपल्या ही हातून समाजोपयोगी कार्य घडले पाहिजे.”

त्यांना लवकरच समजले की, खऱ्या समाजपरिवर्तनाचं शस्त्र म्हणजे शिक्षण आहे. “एक शिक्षक हजारो आयुष्यांचे भविष्य घडवू शकतो,” या ठाम विश्वासाने त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात पदार्पण केलं. शिक्षक होणं हे त्यांच्या दृष्टीने केवळ एक नोकरी नव्हती, तर ती त्यांच्या आत्म्याची आणि समाजाप्रती असलेल्या बांधिलकीची जाणीव होती.

आपल्या अध्यापनातून त्यांनी विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकातील ज्ञान दिलं नाही, तर स्वप्न पाहण्याची प्रेरणा, संघर्ष करण्याची उमेद आणि जीवन जगण्याचं खंबीर भान दिलं. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे घडलेले असंख्य विद्यार्थी आज विविध क्षेत्रांत यशस्वीपणे कार्यरत आहेत. कोणी प्रशासकीय सेवेत, कोणी शैक्षणिक क्षेत्रात, कोणी उद्योगधंद्यात तर कोणी सामाजिक कार्यात. प्रा. महाजन सरांचा शैक्षणिक वारसा त्यांच्या प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या यशात झळकतो.

परंतु त्यांच्या कार्याचा आवाका केवळ शिक्षणापुरता मर्यादित नव्हता. लहानपणापासूनच सामाजिक कार्याची आवड असलेल्या महाजन सरांनी एरंडोलमध्ये स्वामी विवेकानंद केंद्राची स्थापना करून तरुणांमध्ये राष्ट्रप्रेम, आत्मविश्वास आणि आत्मभान जागवण्याचे कार्य हाती घेतले. विवेकानंदांचे विचार रुजवण्यासाठी त्यांनी स्वतः झोकून दिलं.

धरणगाव येथील अर्बन बँकेत तज्ञ संचालक म्हणून त्यांनी काम करताना आर्थिक क्षेत्रात ही पारदर्शकता, विश्वास आणि समाजहित यांचा सतत आग्रह धरला. सहकार क्षेत्रातील त्यांचे योगदान उल्लेखनीय आहे.

शिक्षण, समाजसेवा आणि सहकार – या तीन ही क्षेत्रात त्यांनी केलेले कार्य हे गतीमान असताना ही संयमित, खोलवर प्रभाव पाडणारे आणि मूल्याधिष्ठित आहे. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात प्रामाणिकपणा, कर्तव्यपरायणता आणि कार्यतत्परता यांचा सुंदर संगम आहे.

त्यांचा हा संस्कार संपन्न वारसा पुढील पिढीत ही तेवत आहे. त्यांचे चिरंजीव प्रा.गौरव महाजन हे सुद्धा वडिलांच्या पावलावर पाऊल ठेवत शिक्षण आणि समाजसेवेत कार्यरत आहेत. वडिलांकडून त्यांनी केवळ घराण्याचा वारसा नाही, तर मूल्यांचा आणि कर्तव्याचा वारसा घेतला आहे. गौरव महाजन हे ही विद्यार्थ्यांचे मित्र, मार्गदर्शक आणि प्रेरणास्थान बनले आहेत.

हा वारसा केवळ रक्ताचा नसून, विचारांचा आणि संस्कारांचा आहे. प्रा.जी.आर.महाजन हे नाव आज एका व्यक्तीचे नसून, एका विचारविश्वाचे प्रतीक बनले आहे – जिथे सेवा हीच प्रतिष्ठा, शिक्षण हीच शक्ती आणि समाजहित हेच अंतिम ध्येय मानले जाते.

आज योगेश्वर नागरिक सहकारी पतसंस्थेचे चेअरमन म्हणून ते जे कार्य करत आहेत, ते केवळ पद भूषविणारे नाही, तर त्या पदाला गौरव प्रदान करणारे आहे. त्यांच्या कार्यतत्परतेमुळे संस्था प्रगतीपथावर आहे आणि त्यांचं नेतृत्व संस्थेला नवनवीन उंचीवर घेऊन जात आहे.

एरंडोल येथील कॉलेजला वाणिज्य विभाग प्रमुख, उपप्राचार्य म्हणून निवृत्त. एरंडोल गुजर समाजाचा सेक्रेटरी म्हणून देखील कार्य करीत आहे.

प्रा.जी.आर.महाजन यांच्या प्रेरणादायी जीवन कहाणी वरून हेच शिकायला मिळतं – परिस्थिती किती ही कठीण असो, जर मूल्यांची, निष्ठेची आणि सेवाभावाची शिदोरी बरोबर असेल, तर माणूस स्वतः घडतो आणि इतरांना घडवण्याचं बळ ही मिळवतो.

त्यांना मनःपूर्वक अभिवादन!

त्यांचा प्रकाशमान प्रवास प्रेरणादायी आहे – आणि तो अनेक आयुष्यांना उजळवणारा दीपस्तंभ ठरतो आहे.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा