"आईवडिलांशिवाय घर म्हणजे केवळ चार भिंती"

"आईवडिलांशिवाय घर म्हणजे केवळ चार भिंती"

घर म्हणजे केवळ भिंतींची रचना नाही, ते म्हणजे भावना, मायेचं छप्पर आणि आधाराचं पाऊलवाट. या घराचं खरं सौंदर्य जर काही असेल, तर ते आई-वडिलांच्या अस्तित्वामुळेच. आई म्हणजे घराचा आत्मा जी संपूर्ण घराला आपुलकीने, प्रेमाने आणि निस्वार्थ मायेने गुंफते. आणि वडील म्हणजे घराचा कणा  जे आपल्या कष्टाने, त्यागाने आणि न बोलता झेललेल्या जबाबदाऱ्यांनी संपूर्ण घराला स्थिर ठेवतात.

आईचा श्वास घरभर दरवळतो. ती सकाळपासून रात्रीपर्यंत सतत कर्तव्य करीत असते, काहीही अपेक्षा न ठेवता. तिच्या कुशीत घराचं सुख निवांत झोपलेलं असतं. ती थोडी रागावते, थोडी हसते, पण प्रत्येक भावनेत तिची माया असते. आई घरात नसेल तर सगळं ओकेबोके वाटतं. घरात जेवण तयार नसेल, पण आई जर बाजूला असेल, तर पोट भरल्यासारखं वाटतं.

आणि दुसरीकडे, वडील जे बहुतेक वेळा शांत असतात. त्यांची माया जरा वेगळी असते. ती उघड दिसत नाही, पण खोलवर रुजलेली असते. ते घरासाठी राबतात, चालतात, कधी थकतात, कधी हरतातसुद्धा... पण घरातल्या कुणालाही त्याची जाणीव होऊ देत नाहीत. ते एकट्याने दुःख पचवतात, आणि हसत हसत कुटुंबासाठी आश्वासक छाया बनतात.

आईचा स्पर्श जिथं ओलावा देतो, तिथं वडिलांचं अस्तित्व आधार देतं. आई मुलांचं भावनिक जग घडवते, तर वडील त्यांना वास्तवात उभं राहायला शिकवतात. आईच्या कुशीत मुलं स्वप्नं पाहतात, आणि वडिलांच्या खांद्यावर चढून ती स्वप्नं गाठतात.

आई जर घरात नसेल तर घर पोरकं वाटतं. तिच्या मायेच्या गंधाशिवाय भिंती कोरड्या वाटतात. आणि वडील जर नसतील, तर ते घर अस्थिर होतं – आयुष्याच्या वादळात टिकवून धरणारा कणा गमावल्यासारखं वाटतं. दोघांपैकी एकाचीही अनुपस्थिती घराला अधुरी ठेवते.

आई आपल्या मुलांना हरवेलेली बाहुली शोधून देते, पण वडील हरवलेली दिशा दाखवतात. आई रडणाऱ्या डोळ्यांना मिठी देऊन थांबवते, आणि वडील तेच डोळे स्वप्नं पाहायला शिकवतात. दोघांचे प्रेम व्यक्त होण्याच्या पद्धती वेगळ्या असल्या, तरी मुळात ते प्रेमच असतं गाढ, खोल आणि अमर.

म्हणूनच, घर म्हणजे आई-वडिलांच्या अस्तित्वाने बनलेलं एक मंदिर आहे. आई हा त्यातील दिवा – ज्याने घरात सतत प्रकाश असतो. वडील हे त्या मंदिराचं शिखर ज्यामुळे घर उंची गाठतं. आणि या दोघांच्या प्रेमाच्या, त्यागाच्या आणि मायेच्या संगमातच एक पूर्ण कुटुंब घडतं.

आज आपण कितीही यशस्वी झालो, कितीही मोठ्या पदांवर पोहोचलो, तरी मागे वळून पाहिलं की आईच्या डोळ्यातलं पाणी आणि वडिलांच्या कपाळावरचा घाम हीच खरी आपली संपत्ती वाटते.

आई-वडील म्हणजे देवाच्या रूपात आलेले जीवनाचे वरदान एक प्रेमाचं आणि दुसरं आधाराचं. एक आपल्या अस्तित्वाने घर भरवते, तर दुसरं आपल्या कणखरतेने घर उभं ठेवतं.

आजच्या धावपळीच्या जीवनात जर काही खरंच जपायचं असेल, तर ते म्हणजे हे दोन अनमोल रत्न आई आणि वडील. कारण आत्म्याशिवाय शरीर अपूर्ण, आणि कणाशिवाय देह निष्क्रिय.

घरात आई-वडील असणं म्हणजे नशिबाचा चमत्कारच. आणि त्यांच्या सहवासात जगणं म्हणजे स्वर्गीय अनुभूती.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा