वेळ गेल्यावर उमजणारी माणसांची किंमत...!

वेळ गेल्यावर उमजणारी माणसांची किंमत...!

आयुष्य म्हणजे एक अनोखा प्रवास. या प्रवासात आपण अनेक चढ-उतार पाहतो, अनेक वळणे घेतो, आणि या प्रत्येक वळणावर आपल्याला काहीतरी शिकायला मिळतं. काही अनुभव गोड असतात, काही कडू, पण प्रत्येक अनुभवात जीवनाचं एक गूढ दडलं असतं.आणि त्या अनुभवांतूनच आपल्याला जाणवतं की जगण्यातल्या प्रत्येक गोष्टीला, प्रत्येक व्यक्तीला एक वेगळं महत्त्व असतं.

शिळी भाकरी आणि तुटकी चप्पल दिसायला अगदी साध्या गोष्टी, पण या दोन गोष्टींच्या उदाहरणातून आयुष्याचं एक महान तत्त्व शिकायला मिळतं.

भाकरी आज शिळी झाली आहे, म्हणून आपण तिला फेकून देतो, पण काल तीच भाकरी आपल्या पोटाची भूक भागवून गेली होती. तिने आपल्याला श्रम करण्याची ताकद दिली होती. तिच्या कणाकणात आपल्या श्रमाचं सार होतं. आज ती शिळी झाली म्हणून तिचं मोल संपत नाही.

तसंच, चप्पल आज तुटली आहे, म्हणून आपण तिची किंमत कमी करतो. पण कालपर्यंत तीच चप्पल आपल्या पायांना काट्यांपासून, दगडांपासून, गरम वाळूतून वाचवत होती. तीच आपल्या प्रवासाची सोबती होती. आज ती तुटली, पण तिचं कार्य महानच होतं.

या दोन्ही उदाहरणांतून जीवनाचं एक गहन सत्य समोर येतं जे आपल्या उपयोगात येतं,जे आपल्या सुख-दुःखात सोबत राहतं, त्याची खरी किंमत आपण वेळ गेल्यावरच ओळखतो.

आपल्या आयुष्यातही अशी अनेक माणसं असतात. आई-वडील, मित्र, नातेवाईक, जोडीदार, सहकारी प्रत्येक जण काही ना काही रूपात आपल्याला साथ देतो. कोण आपल्यासाठी त्याग करतो, कोण आपल्यासाठी झिजतो, कोण आपल्यासाठी आपलं सुख बाजूला ठेवतो. पण काळ जसजसा पुढे जातो, आपण त्यांच्या त्या प्रेमाची, त्या त्यागाची किंमत विसरतो.

आपण नेहमी नवीन, चकचकीत गोष्टींकडे आकर्षित होतो. पण जुनं असलेलं मोलाचं असतं हे विसरतो. नवीन चप्पल आली म्हणून जुनी तुटकी चप्पल फेकून देणं सोपं असतं, पण त्या जुन्या चप्पलने केलेल्या प्रवासाची किंमत कुठे मोजायची? नवीन भाकरी सुगंधी वाटते, पण त्या शिळ्या भाकरीने भूक भागवली होती, त्याचं काय?

त्याचप्रमाणे, आपल्यासाठी आयुष्यभर झटणारे आई-वडील जेव्हा आपण लहान होतो, तेव्हा त्यांनी आपल्याला धरून चालायला शिकवलं. आज आपण मोठे झालो म्हणून त्यांचा हात सोडतो. पण जेव्हा काळ बदलतो आणि आपण एकटे पडतो, तेव्हा उमगतं की त्यांची साथच आपला खरा आधार होती.

कधी मित्र, नातेवाईक, किंवा जोडीदार आपल्या जीवनात इतकं काही देऊन जातात की आपण त्यांच्याशिवाय जगणं कल्पनाही करू शकत नाही. पण जेव्हा काही गैरसमज, काही अहंकार, काही शब्द आपल्यात भिंत उभी करतात, तेव्हा आपण त्या नात्याला गमावतो. आणि वेळ गेल्यावर जेव्हा त्यांच्या अनुपस्थितीची जाणीव होते, तेव्हा पश्चात्ताप उरतो “किंमत आधी का नाही ओळखली?”

माणूस निसर्गाप्रमाणेच आहे. त्याचं मूल्य फक्त त्याच्या अस्तित्वात जाणवतं. जेव्हा तो नसतो, तेव्हा त्याच्या आठवणींची सावली उरते.

माणसाचं मन स्वभावतः अशा गोष्टींचं मोल उशिरा ओळखतं. पण जर आपण थोडं थांबलो, विचार केला, आणि आजूबाजूच्या माणसांकडे प्रेमाने पाहिलं, तर कदाचित आयुष्य अधिक सुंदर होईल. आपल्यासाठी केलेली प्रत्येक छोटीशी गोष्ट ती आईच्या हातची भाकरी असो, वडिलांचा मूक त्याग असो, किंवा मित्राचा दिलेला शब्द असो या सगळ्या गोष्टींचं महत्त्व प्रचंड असतं.

म्हणूनच, कोणालाही कमी लेखू नका.कोणाची ही उपेक्षा करू नका.शिळ्या भाकरीसारखी साधी वस्तू असो किंवा आयुष्यातील एखादा “तुटका” माणूस  दोघांचं मोल त्यांच्या कार्यात आहे, त्यांच्या योगदानात आहे.

आयुष्य हे क्षणभंगुर आहे. कोण केव्हा आपल्यापासून दूर जाईल, हे कोणी सांगू शकत नाही. म्हणून जो पर्यंत आपल्या आसपास आपले लोक आहेत, तो पर्यंत त्यांना जपावं, त्यांना प्रेम द्यावं, आणि त्यांच्या मोलाची जाणीव करून घ्यावी. कारण वेळ गेल्यावर उरतात फक्त आठवणी आणि मनातली एकच हळहळ “किंमत वेळेआधी ओळखली असती, तर कदाचित काही नाती वाचली असती...”

"शिळ्या भाकरीला आणि तुटक्या चप्पलला नावं ठेवू नका,त्यांनी कधीतरी तुमचं पोट भरलंय, तुमचा पाय जपलाय.माणसांची किंमत वेळ आल्यावरच कळते 

पण ती वेळ येण्याआधीच प्रेम द्या, आदर द्या, आणि त्यांना जपा."

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा