स्वतःची किंमत.....!

स्वतःची किंमत.....!

माणूस बोलतो कारण त्याला समजून घ्यायचं असतं, आपलं मन मोकळं करायचं असतं. पण जेव्हा बोलणं सतत स्वतःला सिद्ध करण्यासाठी करावं लागतं, तेव्हा ते संवाद राहत नाही.ती स्वतःच्या अस्तित्वाची धावपळ बनते. अतिसंवाद हा शब्दांचा प्रश्न नसतो, तो आत्मसन्मानाच्या झिजेचा प्रवास असतो.

हळूहळू आपण नकळत विनवणीच्या टप्प्यावर पोहोचतो. “माझं ऐक,” “माझं समजून घे,” असं सांगत सांगत मन थकत जातं. पुन्हा पुन्हा आपली बाजू मांडणं, प्रत्येक शब्द विचारपूर्वक वापरणं,आणि तरीही समोरून येणाऱ्या शांततेकडे उत्तराच्या आशेने पाहत राहणं.ही प्रतीक्षा संवादाची नसते, ती आत्मसन्मानाला लागलेली भेग असते.

खरं तर ज्याला समजायचं असतं, त्याला दोन शब्द पुरेसे असतात. आणि ज्याला समजायचंच नसतं, त्याच्यासाठी हजार शब्दही अपुरे ठरतात. कारण ऐकायची तयारी नसलेल्या माणसापर्यंत शब्द पोहोचतच नाहीत. तिथे शब्द वाढवणं म्हणजे स्वतःलाच अधिक थकवणं असतं.

अनेकदा आपण गोंधळतो.जास्त बोललो तर नातं टिकेल, अधिक समजावून सांगितलं तर समोरचा बदलेल. पण नातं शब्दांवर नाही, तर कदर करण्यावर उभं असतं. जिथे आपले शब्द ऐकले जात नाहीत, तिथे शांत राहणं हा कमकुवतपणा नसतो; तो स्वतःसाठी घेतलेला सर्वात ठाम निर्णय असतो. शांतता कधी कधी ओरडण्यापेक्षा अधिक खोल उत्तर देते.

प्रत्येक नात्यात एक थांबण्याची रेषा असते.ती ओलांडली की आपुलकीही ओझं बनते. सतत समजावून सांगणं, सतत स्वतःला कमी करत राहणं, हे प्रेम नसून स्वतःला विसरणं असतं. जिथे तुमची उपस्थिती गृहीत धरली जाते, तिथे तुमची किंमत हळूहळू कमी होऊ लागते.

सतत बोलून नातं वाचत नाही. कधी कधी न बोलताच स्वतःला वाचवावं लागतं. थांबणं म्हणजे हरवणं नाही; थांबणं म्हणजे स्वतःला सावरण्याची हिंमत. स्वतःच्या शांततेला महत्त्व देणं, हा स्वार्थ नाही.तो आत्मसन्मान आहे.

कारण जे नातं तुमच्या शांततेची कदर करत नाही, त्यासाठी तुमचा आवाज झिजवण्याची गरज नसते. तुमचे शब्द मौल्यवान आहेत, आणि ते ऐकले जात नसतील, तर त्यांना जपून ठेवणं हेच शहाणपण आहे. शेवटी, स्वतःची किंमत जपणं हेच खऱ्या अर्थाने स्वतःवर केलेलं प्रेम असतं.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा