मान्यतेपेक्षा महत्त्वाचा आत्मसन्मान....!
मान्यतेपेक्षा महत्त्वाचा आत्मसन्मान....!
“तुमची किंमत तुम्हाला स्वतःला माहिती असली की जगाकडून मान मिळवण्यासाठी धडपड करावी लागत नाही…”मान, सन्मान, कौतुक या सगळ्यांच्या शोधात माणूस आयुष्यभर धावत असतो. कुणीतरी आपल्याला ओळखावं, आपल्या कष्टांची दखल घ्यावी, आपल्याला योग्य तो सन्मान मिळावा, अशी एक हळवी अपेक्षा मनात सतत दाटून आलेली असते. परंतु कधी शांतपणे स्वतःलाच विचारलं आहे का ? जर आपल्यालाच आपल्या किंमतीची जाणीव नसेल, तर जगाकडून ती कशी अपेक्षित करणार?
जगाचं मोजमाप सतत बदलत राहतं. आज कौतुक, उद्या टीका. आज टाळ्यांचा कडकडाट, तर उद्या पूर्ण शांतता. लोकांचे मतप्रवाह ऋतूंप्रमाणे बदलतात. पण या सगळ्या गोंधळात एक गोष्ट मात्र स्थिर असते.ती म्हणजे आपल्या मनातील आवाज. तो जर ठामपणे सांगत असेल, “मी पुरेसा आहे… मी सक्षम आहे… मी मौल्यवान आहे,” तर बाहेरच्या मान्यतेची गरज उरत नाही.
स्वतःची किंमत ओळखणं म्हणजे अहंकार नव्हे; तो आत्मसन्मान असतो. आत्मसन्मान ही एक शांत ताकद आहे. तो दिखावा करत नाही, मोठ्याने घोषणा देत नाही; परंतु संकटांच्या क्षणी खंबीरपणे उभा राहतो. जेव्हा जग शंकेच्या नजरेने पाहतं, तेव्हा तोच आत्मविश्वास हलक्या आवाजात सांगतो.“चालू दे… मला माझा मार्ग ठाऊक आहे.”
आपण अनेकदा इतरांच्या शब्दांत आपलं प्रतिबिंब शोधत राहतो. कोणीतरी कौतुक केलं की मन आनंदाने भरून जातं; आणि टीका झाली की मन खचतं. परंतु आपली ओळख दुसऱ्यांच्या मतांवर उभी नसते. ती घडते आपल्या अनुभवांमधून, संघर्षांमधून, अपयशातून पुन्हा उभं राहण्याच्या जिद्दीमधून. लोक काय बोलतात, हे त्यांच्या दृष्टीकोनाचं प्रतिबिंब असतं; पण आपण स्वतःबद्दल काय मानतो, यावर आपल्या आयुष्याची दिशा ठरते.
कधी कधी आपण स्वतःला सिद्ध करण्याच्या नादात इतके हरवून जातो की स्वतःची शांतता हरवून बसतो. इतरांना खूश करण्यासाठी जगताना आपण स्वतःशी प्रामाणिक राहणं विसरतो. पण ज्याला स्वतःच्या मूल्यांची जाणीव असते, त्याला कोणासमोर स्वतःला सिद्ध करण्याची गरज भासत नाही. त्याची स्थिरता, त्याची संयमी वृत्ती, त्याचा शांत आत्मविश्वास हेच त्याची खरी ओळख ठरतात.
आयुष्याच्या प्रवासात टीका होईल, गैरसमज होतील, अपयश येईल. काही वेळा परिस्थिती अशा वळणावर आणून उभी करेल,जिथे सगळीकडे प्रश्नच प्रश्न असतील. त्या वेळी पद, पैसा, प्रसिद्धी किंवा बाह्य कौतुक काहीच उपयोगाचं ठरत नाही.उपयोगी पडतो तो फक्त स्वतःवरचा विश्वास. स्वतःची किंमत ओळखणारा माणूस पडला तरी तुटत नाही; तो पुन्हा उभा राहतो. कारण त्याला ठाऊक असतं.अपयशाने माझी किंमत कमी होत नाही.
शांत राहणं म्हणजे कमजोरी नव्हे; ती परिपक्वतेची निशाणी आहे. ठाम राहणं म्हणजे हट्टीपणा नव्हे; ते आपल्या मूल्यांशी असलेलं निष्ठावान नातं आहे. आणि स्वतःवर विश्वास ठेवणं म्हणजे आयुष्याला दिलेली सर्वात मोठी भेट आहे.
म्हणून स्वतःला कधीही कमी लेखू नका. तुमच्यात एक अद्वितीय तेज आहे, एक स्वतंत्र ओळख आहे. ती दुसऱ्यांच्या मान्यतेवर अवलंबून नाही. स्वतःला स्वीकारा, स्वतःला समजून घ्या आणि स्वतःवर प्रेम करा.
कारण शेवटी, आयुष्याची खरी ताकद बाहेरच्या टाळ्यांत नसते; ती आपल्या मनातील शांत, अढळ आणि निश्चयी विश्वासात दडलेली असते.शांत रहा. ठाम रहा. आणि सर्वांत महत्त्वाचं स्वतःवर विश्वास ठेवा.
© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा