आजी नावाचं विद्यापीठ घरातच असावं !

आजी नावाचं विद्यापीठ घरातच असावं !

घर म्हणजे फक्त भिंती आणि छप्पर नाही, तर ते असतं प्रेम, आपुलकी आणि संस्कारांनी भरलेलं जिवंत गोकुळ. घरात प्रत्येक सदस्याचं महत्त्व असतं, पण आजी म्हणजे घराचा आत्मा. तिच्या मायेच्या गारव्याखालीच कुटुंब फुलतं, नात्यांना बळ येतं, आणि मुलांचं बालपण संस्कारांनी सजतं. आजीच्या सहवासाशिवाय कुटुंब म्हणजे नुसत्या पानांवरचं झाड, ज्याला फळं फुलायला वेळ लागतो.

आजी म्हणजे अनुभवांनी भरलेलं एक विद्यापीठ असतं. तिच्या गोष्टींमधून मुलांना फक्त मनोरंजन नाही, तर जीवनाचे अमूल्य धडे मिळतात. तिच्या चटकदार, खट्याळ गोष्टींतून शिकता येणारे धडे हे कुठल्याही पुस्तकात सापडत नाहीत. तिच्या बोलण्यातल्या गोडव्याने मुलांच्या मनावर प्रेम, आदर आणि शिस्त रुजते. तिच्या हाताच्या चविष्ट जेवणासोबत ती संस्कारांचं बाळकडूही मुलांच्या मनात रुजवते.

पण दुर्दैवाने, विभक्त कुटुंबपद्धती आणि आधुनिक जीवनशैलीमुळे वृद्ध व्यक्तींना वृद्धाश्रमात जावं लागतं. वृद्धाश्रम ही काही सुविधा देणारी जागा असेल, पण तिथे कुटुंबाचा सहवास नसतो. मुलं आजीच्या मायेपासून दूर राहतात आणि त्यामुळे घराचं मर्म हरवतं. आजीच्या सहवासात न वाढलेली मुलं संवेदनशीलतेचा आणि परंपरांचा अर्थ समजू शकत नाहीत.

जर आजी घरात असेल, तर मुलं तिच्या जवळ बसून गोष्टी ऐकतात, जीवनाचं शहाणपण शिकतात, आणि तिला कधीच कंटाळत नाहीत. ती मुलांना फक्त शिकवत नाही, तर प्रत्येक चुकांमध्ये दडलेलं शिकवणं त्यांना सोप्या भाषेत समजावते. तिच्या डोळ्यांतील प्रेम आणि चेहऱ्यावरील समाधान म्हणजेच मुलांसाठी खरी शाळा असते.

आजी नसलेलं घर म्हणजे भावनाशून्य वास्तू. तंत्रज्ञानाने मुलांना माहिती दिली असेल, पण आजीच्या मायेच्या सहवासात मिळणाऱ्या शिकवणीचं मोल नाही. आजी ही कुटुंबाच्या मुळाशी असलेली अशी शक्ती आहे, जिच्या अस्तित्वामुळे घरातील प्रत्येक नातं अधिक घट्ट होतं.

कुटुंब प्रमुखांनी ठरवणं गरजेचं आहे की घरातली ही माया वृद्धाश्रमात जाऊ नये. आजी घरात असल्याने मुलं केवळ संस्कारी नाही, तर जबाबदार नागरिकही बनतात. तिच्या अनुभवांचा वारसा पुढच्या पिढीला देणं, हेच खरं तिच्या अस्तित्वाचं मोल आहे.

आजी नावाचं हे विद्यापीठ प्रत्येक घरात हवं. तिचा सहवास म्हणजेच घराचं खरं सौंदर्य आहे. तिच्या हातांनी दिलेली शिदोरी ही मुलांच्या आयुष्याचा खरा आधार आहे. म्हणूनच, आजीने आपल्या प्रेमाचं सावलीपण कायम घरातच पसरवावं आणि वृद्धाश्रमाचं नावही आपल्या घराला लागू देऊ नये.

कारण आजी ही फक्त माणूस नसून संस्कारांचं अनमोल विद्यापीठ आहे. ती घरात असेल, तरच घर खरंच घरपण टिकवून ठेवू शकतं.

© शब्दांकन: दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा