एकटा प्रवासी... समाजासाठी उभा ठाकलेला!

एकटा प्रवासी... समाजासाठी उभा ठाकलेला!

गर्दीच्या प्रवाहात वाहून जाणाऱ्या लाखो चेहऱ्यांपैकी एक चेहरा वेगळा असतो. तो प्रवाहाच्या विरुद्ध चालणारा असतो, त्याच्या डोळ्यात एक वेगळी चमक असते, त्याच्या हृदयात समाजासाठी काहीतरी करण्याची जाणीव असते. त्याच्याजवळ मोठ्या पदांचा आधार नसतो, श्रीमंतीची चैनी नसते, पण तरीही तो माणसांसाठी लढायचं ठरवतो. असा एक प्रवासी म्हणजे वासुदेव नामदेव गांगुर्डे—नंदुरबारच्या मातीतला एक निस्वार्थ योद्धा!

त्यांचा जन्म एका छोट्याशा गावात—ठाणेपाडा, नंदुरबार येथे झाला. परिस्थिती अत्यंत साधी होती. बालपण संकटांनी वेढलेलं होतं, पण डोक्यावर स्वप्नांची शिदोरी आणि मनगटात मेहनतीची ताकद होती. शिक्षण घेऊन आदिवासी विकास विभागात १९८९ साली नोकरी लागली. सरकारी नोकरी म्हणजे स्थिर आयुष्य, सुरक्षित भविष्यातलं आश्वासन. पण या तरुणाच्या मनात काहीतरी वेगळंच चालू होतं.

कागदावर काम करून समाज बदलता येईल का? सरकारी फायलींमध्ये अडकलेले प्रश्न कधी सुटणार? लोकांपर्यंत पोहोचायचं असेल, त्यांचे खरे प्रश्न सोडवायचे असतील, तर त्या चौकटीत राहून काहीच होणार नाही, हे त्यांना उमगलं. आणि १९९९ मध्ये त्यांनी नोकरीचा राजीनामा देऊन विधानसभा निवडणुकीत उमेदवारी केली.

हा निर्णय तसा अवघड होता. जिथे जग स्थिरतेच्या शोधात असतं, तिथे त्यांनी अस्थिरतेची वाट निवडली. पण हा प्रवास सोपा नव्हता. समाजासाठी लढायचं ठरवलं तरी समाजाने साथ दिलीच पाहिजे, असं नाही. राजकारणाच्या मैदानात आदिवासी असण्याचा फटका बसला. अनेक अडथळे आले. २-३ वर्षे राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये राहून जनतेसाठी काही करण्याचा प्रयत्न केला. पण राजकीय मतभेद, जातीचं राजकारण आणि स्थानिक स्वार्थाच्या भिंतींनी मार्ग सतत अडवला.

त्यांनी ठरवलं—राजकारणात उभं राहायचं, पण पक्षाच्या चौकटीत अडकून नाही. समाजासाठी झोकून द्यायचं, पण कोणत्याही पदाच्या आशेने नाही. त्यांनी राजकारणाला तात्पुरती रामराम ठोकला आणि समाजसेवेत स्वतःला वाहून घेतलं.

गेल्या २०-२२ वर्षांत त्यांनी नंदुरबारच्या मातीशी असलेलं नातं अजून घट्ट केलं. कुठेही राजकीय पद नव्हतं, कुठलाही अधिकार नव्हता, पण लोकांसाठी धडपड थांबली नाही. गरजूंच्या वेदना ऐकल्या, गरीबांच्या अडचणी समजून घेतल्या, त्यांच्या आयुष्यातील संकटांवर उपाय शोधले. कोणत्याही अपेक्षेशिवाय, कोणत्याही प्रसिद्धीच्या हव्यासाशिवाय, फक्त आणि फक्त समाजासाठी जिवाचं रान केलं.

समाजाच्या भल्यासाठी संघर्ष करणाऱ्या माणसाला एका टप्प्यानंतर जाणवतं की, बदल घडवायचा असेल, तर व्यवस्थेत प्रवेश करावाच लागतो. व्यवस्थेच्या बाहेर राहून केवळ सेवा करता येते, पण मोठे निर्णय घेता येत नाहीत. म्हणूनच २०२४ मध्ये महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या तिकिटावर त्यांनी पुन्हा उमेदवारी करण्याचा निर्णय घेतला.

हे केवळ एका व्यक्तीचं राजकीय पुनरागमन नाही. हा एका स्वप्नाचा नवा प्रवास आहे. हे समाजासाठी पुन्हा एकदा उभं राहण्याचं आव्हान आहे. राजकारण हे लोकांसाठी असायला हवं, काही मोजक्या लोकांच्या फायद्यासाठी नाही, हे दाखवून देण्याची संधी आहे.

आजही, जर कोणी त्यांना विचारलं, "हे सगळं तुम्ही का करता?"

तर उत्तर असतं—"माझ्या माणसांसाठी!"

हा प्रवास केवळ एका उमेदवाराचा नाही. हा प्रवास आहे संघर्षाचा, त्यागाचा आणि समाजासाठी झोकून देण्याच्या निष्ठेचा!

आज जर तुम्ही हा लेख वाचताना थोडंसं अंतर्मुख झालात, जर एका क्षणासाठी का होईना तुम्हाला असं वाटलं की, "अशा माणसांची खरंच गरज आहे," तर तुमचा विचार महत्त्वाचा आहे. कारण समाज बदलण्यासाठी फक्त एक योद्धा पुरेसा नसतो, तर त्याच्या मागे असलेल्या माणसांचीही तितकीच गरज असते!

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा 

    मो.9370165997