गैरसमजांच्या सावलीतलं सत्य....!

गैरसमजांच्या सावलीतलं सत्य....!

“आपण कुणासाठी कितीही केलं, तरी कुठेतरी कमीच पडतो… कारण सत्य चप्पल घालून तयार होईपर्यंत, खोटं गावभर हिंडून आलेलं असतं.”

ही ओळ केवळ शब्दांची मांडणी नाही; ती आयुष्याच्या कटू पण निर्विवाद वास्तवाची जाणीव करून देणारी अनुभूती आहे. अनेक नाती, विश्वास, गैरसमज आणि तुटलेल्या मनांचा इतिहास या एका वाक्यात सामावलेला आहे.

मनुष्य जेव्हा एखाद्यावर मनापासून प्रेम करतो, तेव्हा तो हिशोब ठेवत नाही. तो आपल्या माणसासाठी झटतो, त्याच्या अडचणी स्वतःच्या मानतो, त्याच्या आनंदात स्वतःचा आनंद शोधतो. स्वतःच्या इच्छा बाजूला ठेवतो, स्वतःचे दुःख लपवतो, रात्री उशिरापर्यंत जागून त्याला साथ देतो. हे सर्व करताना त्याच्या मनात परतफेडीची अपेक्षा नसते; कारण आपुलकीला तोल नसतो आणि प्रेमाला अट नसते.

परंतु जगाचा स्वभाव वेगळा आहे. जग ऐकलेल्या गोष्टींवर पटकन विश्वास ठेवते; पाहिलेल्या सत्याकडे मात्र अनेकदा दुर्लक्ष करते. खोटं आकर्षक असतं. त्यात रंगत असते, चटकदारपणा असतो, थोडी अतिशयोक्ती असते. एका कानातून दुसऱ्या कानात जाताना ते अधिक सजतं, अधिक फुगतं आणि लोकांच्या मनात पटकन घर करून बसतं.

सत्य मात्र शांत असतं. त्याला गोंगाट जमत नाही. ते धीराने उभं राहतं, योग्य वेळेची वाट पाहतं. पण तोपर्यंत खोटं गावभर फिरून आलेलं असतं आणि लोकांच्या मनात शंकेची बीजं पेरलेली असतात.

आपण शेकडो वेळा चांगलं करतो; परंतु लोकांच्या लक्षात राहतं ते एखादंच चुकलेलं पाऊल. आपण आयुष्यभर प्रामाणिक राहतो; पण एखादी अफवा आपल्या व्यक्तिमत्त्वावर प्रश्नचिन्ह उभं करते. आपण निःस्वार्थ भावनेने साथ देतो; पण एक चुकीचं वाक्य आपल्याला स्वार्थी ठरवतं.

यातून सर्वाधिक वेदना कशाची होतात? आरोपांची नाही, तर आपल्या भावनांचा गैरसमज झाल्याची. आपल्या निःस्वार्थतेचा अपमान झाल्याची. ज्यांच्यासाठी आपण सर्वस्व देतो, त्यांच्याच मनात शंकेची सावली निर्माण होणं हीच खरी वेदना असते.

कधी कधी मन थकून जातं. वाटतं, आता कुणासाठी काही करू नये. पण आपला स्वभाव आपल्याला तसं करू देत नाही. कारण चांगुलपणा हा दिखाव्यासाठी नसतो; तो आपल्या मनाचा स्वाभाविक भाग असतो. आपण जसे आहोत तसेच राहणं, हीच आपली खरी ओळख असते.

खरं तर आपण कमी पडत नाही. परंतु प्रत्येकाची अपेक्षा भिन्न असते. कुणाला शब्दांची साथ हवी असते, कुणाला कृतीची. कुणाला वेळ हवा असतो, कुणाला सततची खात्री. या अपेक्षांच्या गुंत्यात नकळत आपण कुठेतरी कमी भासतो. आणि तेव्हाच जाणवतं की सर्वांना संतुष्ट ठेवणं कोणालाच शक्य नाही.

याच ठिकाणी जीवन आपल्याला महत्त्वाचा धडा शिकवतं.लोक काय म्हणतात यापेक्षा आपण काय आहोत हे अधिक महत्त्वाचं आहे.कुणी गैरसमज करून घेतला म्हणून आपली किंमत कमी होत नाही.आपल्या चांगुलपणाला त्वरित मान्यता मिळाली नाही, तरी त्याचं मूल्य अबाधित राहतं.

सत्याला वेळ लागतो; पण ते स्थिर आणि टिकाऊ असतं. खोटं वेगाने पसरतं; पण त्याचा पाया कमकुवत असतो. काळ हा सर्वात मोठा साक्षीदार आहे. तो शांतपणे सर्व काही पाहतो आणि योग्य वेळी सत्याची बाजू घेतो. खोट्याने उभारलेले किल्ले काही काळ भक्कम वाटले, तरी सत्याच्या एका स्पर्शाने ते कोसळतात.

शेवटी,जे आपल्याला मनापासून ओळखतात, त्यांच्यासाठी खोट्याला काहीच स्थान नसतं. आणि ज्यांना खोट्यावरच विश्वास ठेवायचा आहे, त्यांच्यासाठी आपण कितीही केलं तरी ते अपुरंच वाटणार.

म्हणून स्वतःशी प्रामाणिक राहूया. मन स्वच्छ ठेवूया. चांगुलपणा सोडू नको. आपल्या कृतींची जाहिरात करण्यापेक्षा त्या शांतपणे जगूया. प्रत्येक गैरसमजाला उत्तर देणं आवश्यक नसतं; काही प्रश्नांची उत्तरं काळ देतो.

आपण कमी पडत नाही…आपण फक्त योग्य मनांपर्यंत पोहोचायला थोडा उशीर करतो.आणि जेव्हा सत्य चप्पल घालून निर्धाराने उभं राहतं, तेव्हा खोट्याचा सारा गाजावाजा आपोआप शांत होतो.आपली किंमत इतरांच्या शब्दांनी नव्हे, तर आपल्या अंतःकरणाच्या स्वच्छतेने ठरते. आणि ज्यांच्या मनात आपण खऱ्या अर्थाने स्थान मिळवतो, तिथे खोट्याला कधीच प्रवेश मिळत नाही.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा