कर्मयोध्दा : शेतकरी
कर्मयोध्दा : शेतकरी
कर्मयोद्धा म्हणजे तो खरा नायक, जो स्वतःच्या खांद्यावर शेताचं ओझं वाहत, न थांबता, न थकता मातीशी नातं जोडलंय. या कर्मयोद्ध्याचं नाव आहे 'शेतकरी'. तो दिवसरात्र कष्ट करून अन्न पिकवतो, आपल्या घामाच्या थेंबांमधून पिकं हिरवीगार करतो, पण त्याचं जीवन मात्र खडतर संघर्षाने व्यापलेलं असतं.
शेतकरी आपल्या जीवनाची कहाणी रोज नव्यानं लिहीतो - कधी चिखलामध्ये रुतलेला, तर कधी उन्हात भाजला गेलेला. पण त्याच्या चेहऱ्यावर मात्र नेहमी आशेचा किरण दिसतो. शेतीतील प्रत्येक पिकात त्याचं एक स्वप्न असतं, कष्टाचं समाधान असतं. मात्र, हा स्वप्नांचा व्याप बाजारात जाऊन दरातलं घसरलेलं वास्तव पाहून कोसळतो.
कांदा पिकवताना शेतकऱ्याला किती खर्च करावा लागतो, हे फक्त त्यालाच माहीत. बियाणं, खते, औषधं, मजुरांची मजुरी या सर्व खर्चाचा आकडा प्रचंड असतो. मोठ्या आशेने कांद्याचं पीक घेतलं जातं, पण कांद्याच्या दरातली घसरण शेतकऱ्याच्या आशांना गळून पाडते. मोठा तोटा सहन करताना शेतकरी स्वतःचं मन सावरतो, पण तोडफोड झालेलं मन फक्त त्याच्या डोळ्यांतूनच दिसतं.
सोयाबीन पिकवणं म्हणजे एक मोठं आव्हानच आहे. पाऊस कमी झाला की उत्पादन घटतं, आणि पाऊस जास्त झाला की पिकं खराब होतात. शेतीसाठी कर्ज काढून मोठी गुंतवणूक केलेली असते, पण बाजारात सोयाबीनचे दर खाली आले की शेतकऱ्याचं सर्व गणित कोलमडतं. कर्ज फेडताना हळूहळू तो कर्जाच्या साखळदंडात अडकतो.
कापूस पिकवताना शेतकरी कीडरोगांसमोर हतबल होतो. कीडरोगांवर औषधं फवारण्यासाठी मोठा खर्च येतो, पण तरीही समाधान मिळेल याची खात्री नाही. कापसाचे दर देखील अनिश्चित असतात. त्यामुळे मेहनत करून घेतलेल्या कापसाच्या पिकातूनही त्याला हवे तेवढे पैसे मिळत नाहीत.
टॉमेटो पिकात तर अधिकच हाल होतात. चांगलं उत्पादन आल्यावर सुद्धा बाजारात दर मिळत नाहीत. शेतकऱ्याचं पोट त्याच्या मेहनतीने पिकवलेल्या टॉमेटोपेक्षा अधिक दुखावलेलं असतं. शेवटी टॉमेटोला बाजारात विकायला मिळालं नाही की तो रस्त्यावर ओतून, पायाखाली तुडवून संपवावा लागतो. हे दृश्य पाहताना शेतकऱ्याच्या डोळ्यांतलं पाणी धरणं जड जातं.
शेतकऱ्याचं जीवन असं ताणतणावाचं आहे. खतं, औषधं, पाणी, वीज या सर्व खर्चामुळे उत्पन्नाच्या गणितात घोटाळा होतो. शासकीय मदत वेळेवर मिळाली नाही की त्याची समस्या अधिकच वाढते. एकीकडे कर्ज फेडायचं, तर दुसरीकडे कुटुंब चालवायचं, मुलांचं शिक्षण घ्यायचं, आणि दैनंदिन खर्च भागवायचं... ही सगळीच गणितं आजच्या शेतकऱ्याला कठीण झाली आहेत.
शेती ही शेतकऱ्याची फक्त उपजीविका नाही, तर त्याचं प्रेम, त्याची आसक्ती आहे. प्रत्येक दिवशी तो त्याच्या शेतावर जाऊन पिकांसोबत संवाद साधतो. त्याच्या कष्टातली एक एक टाळी, एक एक तालीम हीच त्याच्यासाठी समाधानाची गोष्ट आहे. पण बाजारातलं वास्तव त्याच्या मेहनतीला न्यून लेखतं, त्याच्या श्रमाचं चीज होत नाही.
आज आपण सगळ्यांनीच या कर्मयोद्ध्याच्या संघर्षाला आदर द्यायला हवा. शेतकऱ्याच्या कष्टाशिवाय आपल्या थाळीतलं अन्न पूर्ण होत नाही. म्हणूनच, या खऱ्या कर्मयोग्याच्या हाताला योग्य मूल्य मिळावं, त्याच्या श्रमाचं चीज व्हावं, आणि त्याच्या जीवनातही समाधानाचं पीक यावं, हाच खरा आपल्या समाजाचा विजय आहे.
©शब्दांकन:दीपक पवार(संपादक)खान्देश माझा
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा