स्वर्गीय मनोहर काशिनाथ पाटील: साधेपणातून उभं राहिलेलं असामान्य जीवन


स्वर्गीय मनोहर काशिनाथ पाटील: साधेपणातून उभं राहिलेलं असामान्य जीवन

स्वर्गीय मनोहर काशिनाथ पाटील यांचं जीवन म्हणजे संघर्ष, कर्तृत्व, आणि माणुसकीचं एक सुंदर उदाहरण. धानोरा, तालुका चोपडा येथील एका साध्या शेतकरी कुटुंबात २७ मे १९५१ रोजी जन्मलेल्या मनोहर पाटलांचं बालपण अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत गेलं. शिक्षण व लग्नासाठी त्यांच्या वडिलांनी घर गहाण ठेवून मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी संघर्ष केला. या संघर्षातून प्रेरणा घेऊन मनोहर पाटलांनी आपल्या मेहनतीच्या आणि जिद्दीच्या जोरावर एक यशस्वी जीवन घडवलं.

मुंबईसारख्या अपरिचित शहरात नोकरीसाठी गेल्यावर त्यांना प्रचंड अडचणींचा सामना करावा लागला. आंबिवली येथील एका रंग उत्पादन कंपनीत काम करत असताना त्यांनी शिक्षणाला प्राधान्य दिलं. हनुमान मंदिरात राहून त्यांनी एलएसजीडी आणि सॅनिटरी इन्स्पेक्टरचा कोर्स पूर्ण केला. उल्हासनगर महानगरपालिकेत त्यांना नोकरी मिळाली. परंतु, ते इथेच थांबले नाहीत. आपल्या कर्तृत्वाच्या जोरावर त्यांनी टाऊन प्लॅनिंग विभागात स्थायिक होऊन स्वतःचं स्थान निर्माण केलं.

मनोहर पाटलांनी आपल्या कुटुंबाला कायमच प्राधान्य दिलं. आपल्या दोन भावांना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन दिलं. लहान भावाला डॉक्टर तर दुसऱ्या लहान भावाला सॅनिटरी इन्स्पेक्टर बनवण्यात मदत केली. त्यांनी आपल्या नातेवाईकांसाठी तीन दशकांमध्ये उल्हासनगरमध्ये एकत्र कुटुंब पद्धती जपत तीस घरे उभी केली. त्यांच्या पत्नी कै. सुगंधा पाटील यांनी त्यांच्या जीवनप्रवासात खंबीर साथ दिली.

२००५ साली मुंबईला आलेल्या महापुराच्या वेळी मनोहर पाटलांनी आपल्या कार्यक्षमतेचा ठसा उमटवला. रोगराईचा प्रसार थांबवणं, लोकांचे जीव वाचवणं, आणि शहराचं रक्षण करणं यासाठी त्यांनी अथक प्रयत्न केले. त्यांच्या या कार्याने अनेकांना प्रेरणा मिळाली.

२००८ साली सेवानिवृत्तीनंतरही त्यांनी आपलं कार्य थांबवलं नाही. महानगरपालिकेच्या आयुक्तांनी डिजास्टर मॅनेजमेंटसाठी त्यांच्या अनुभवाचा उपयोग घ्यावा म्हणून त्यांना पुढे काम करण्याची विनंती केली. सेवानिवृत्तीनंतर त्यांनी धार्मिक कार्यात सहभाग घेतला. स्वतःच्या खर्चाने परदेश प्रवास करताना त्यांनी आपले अनुभव समृद्ध केले.

आपल्या मुलांना उच्च शिक्षण देताना त्यांनी त्यांच्यात मुळं विसरू नका आणि समाजासाठी योगदान द्या, हा संदेश रुजवला. त्यांच्या मोठ्या मुलीनं (मनीषा अनिल महाजन) उल्हासनगर महानगरपालिकेत वरिष्ठ लिपिक म्हणून यश मिळवलं. धीरज पाटील आणि योगेश पाटील आपापल्या क्षेत्रात यशस्वी ठरले.

१३ ऑगस्ट २०१९ रोजी त्यांच्या निधनाने समाजाने एक प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व गमावलं. त्यांच्या जाण्यानं कुटुंबासोबतच समाजातही मोठी पोकळी निर्माण झाली. त्यांच्या जीवनाचं स्मरण करताना अनेकजण त्यांच्या आदर्शांचा मागोवा घेतात.

स्वर्गीय मनोहर काशिनाथ पाटलांचं जीवन म्हणजे संघर्षातून उभं राहिलेलं असामान्य यशस्वी जीवन. साधेपणातून उभं राहून समाजासाठी कार्य करणाऱ्या या महापुरुषाची कहाणी प्रत्येकाला प्रेरणा देते.

© शब्दांकन: दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा 

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

सेवा हीच श्रद्धा — नंदू हिरालाल चौधरी यांची गोसेवेची वाटचाल

इमेज
सेवा हीच श्रद्धा — नंदू हिरालाल चौधरी यांची गोसेवेची वाटचाल जळगाव जिल्ह्यातील धरणगाव या लहानशा गावात मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेले मा.नंदू हिरालाल चौधरी हे नाव आज गोसेवा आणि भारतीय गोवंश संवर्धन क्षेत्रात एक आदरयुक्त प्रेरणास्त्रोत ठरले आहे. शेतकरी वडिलांच्या कष्टात वाढलेले, साधेपणात संस्कारांचे बीज घेऊन मोठे झालेले मा.चौधरी यांनी आपल्या जीवनाची दिशा लहानपणातच निश्चित केली होती. त्यांचे बालपण कष्टमय होते. घरची आर्थिक परिस्थिती सर्वसामान्य असताना ही, त्यांनी शिक्षण आणि मातापित्यांच्या कर्तव्यांमध्ये संतुलन साधले. शेतीत आई-वडिलांना मदत करत, अभ्यास करत आणि आसपासच्या सामाजिक वास्तवाचा अभ्यास करत मोठे होत असताना त्यांच्या मनात एक दृढ संकल्प निर्माण झाला."घराच्या आणि समाजाच्या उन्नतीसाठी शिक्षणाशिवाय पर्याय नाही." मात्र शिक्षणाइतकाच त्यांच्या मनाचा एक कोपरा गोसेवेच्या पवित्र भावनेने व्यापलेला होता. गायीं विषयी त्यांना लहानपणापासून अपार प्रेम होते. त्यांच्या मनात गोमातेला केवळ जनावर न मानता, ती आपली माय आहे असा श्रद्धेचा भाव होता. गायत्री परिवाराचे बालवयातच लाभलेले संस्क...
अधिक वाचा

"मातीपासून दीपस्तंभापर्यंत – प्रा. डॉ. अनंत चौधरी यांची प्रेरणादायी वाटचाल"

इमेज
"मातीपासून दीपस्तंभापर्यंत – प्रा. डॉ. अनंत चौधरी  यांची प्रेरणादायी वाटचाल"  शेतीची माती, घामाने ओले झालेलं कपाळ आणि डोळ्यांत लपलेलं शिक्षणाचं स्वप्न ही प्रा. डॉ. अनंत लालचंद चौधरी यांची खरी ओळख. चोपडा येथील एका साध्या मध्यमवर्गीय शेतकरी कुटुंबात जन्मलेले डॉ. अनंत सर आज शिक्षणाच्या क्षेत्रात एक तेजस्वी दीपस्तंभ ठरले आहेत. घरात आर्थिक सुबत्तेपेक्षा मेहनत, शिस्त आणि मूल्यांचा वारसा मोठा होता. वडील शेतीमध्ये राबत आणि आई घरकामासह शेतीची जबाबदारी ही निभावत असे. अशा वातावरणात शिक्षणाला फारसा वाव नव्हता, पण डॉ. अनंत सरांनी लहानपणातच ठरवलं होतं."आपलं आयुष्य बदलायचं असेल तर शिक्षणाशिवाय दुसरा पर्याय नाही." आई-वडिलांच्या कामात मदत करत करतच त्यांनी आपलं शिक्षण पूर्ण केलं. अभ्यास, कष्ट आणि चिकाटी या त्रिसूत्रीवर विश्वास ठेवत त्यांनी जीवनाचा प्रवास सुरू केला. त्यांना लहानपणापासूनच शिक्षक होण्याची प्रबळ इच्छा होती. पुस्तकांची ओढ, विद्यार्थ्यांप्रती असलेली आत्मीयता आणि समाजासाठी काही तरी करण्याची प्रेरणा हे सारे गुण त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात अगदी कोवळ्या वयातच रुजले ह...
अधिक वाचा

संकटांना सामोरे जाण्याची कला !

इमेज
संकटांना सामोरे जाण्याची कला – आत्मविश्वासाचा आणि धैर्याचा खरा परीघ आयुष्यात येणाऱ्या संकटांना घाबरून नव्हे, तर आत्मविश्वासाने आणि धैर्याने सामोरे जाण्याची खरी कला काय आहे, हे या भावनिक आणि हृदयस्पर्शी मराठी लेखातून जाणून घ्या. संकटांना सामोरे जाण्याची कला – आत्मविश्वासाचा आणि धैर्याचा खरा परीघ मित्रांनो, आयुष्य हे एक सुंदर प्रवास आहे, पण या प्रवासात काही वळणं अशी येतात, जिथे प्रकाश क्षीण होतो, आणि अंधार गडद होतो. हीच ती वेळ असते – संकटांची. ही संकटं आपल्या क्षमतेची, धैर्याची आणि संयमाची परीक्षा घेत असतात. पण खरा कलाकार तोच असतो, जो या अंधारातसुद्धा स्वतःचं प्रकाशपथ शोधतो. आपल्यापैकी प्रत्येकजण काही ना काही संकटांचा सामना करत असतो – कुणाचं नातं तुटतं, कुणाचा व्यवसाय बुडतो, कुणी जवळचं व्यक्ती गमावतो, तर कुणाच्या मनातले स्वप्नंच कोसळतात. पण एक सत्य आहे – संकटं ही टळत नाहीत, ती स्वीकारावी लागतात. आणि त्यांना सामोरं जाण्याची कला म्हणजेच आपलं खरं सामर्थ्य. कधी-कधी संकटं आपल्याला वाकवतात, पण मोडत नाहीत... माझ्या एका ओळखीचे, शांत स्वभावाचे एक गृहस्थ होते – विनायक काका. आयुष्याच्या...
अधिक वाचा