बाप : कधीही न संपणारा मार्गदर्शक रस्ता !

बाप : कधीही न संपणारा मार्गदर्शक रस्ता !

बाप म्हणजे केवळ जन्मदाता नव्हे, तर तो एक असा आधारस्तंभ असतो, जो मुलांच्या सुखासाठी स्वतःच्या प्रत्येक इच्छा-आकांक्षांचा त्याग करतो. त्याचं अस्तित्व म्हणजे प्रेम, त्याग आणि जबाबदारी यांचा उत्कृष्ट संगम. आई जशी मुलांना मायेच्या कुशीत वाढवते, तशीच बापाची भूमिका त्यांना जीवनाची खरी किंमत शिकवण्यात महत्त्वाची असते. बापाचं प्रेम कधीच उघड दिसत नाही, ते शब्दांपेक्षा कृतीतून व्यक्त होतं. तो मुलांसाठी सतत झटत असतो, त्यांच्यासाठीच जगत असतो.

बाप म्हणजे एक असा मार्ग आहे, जो कधीच संपत नाही. लहानपणी मुलं त्याच्या आधाराने उभं राहतात, चालायला शिकतात, पुढे जीवनाच्या प्रवासात यशस्वी होण्यासाठी त्याच्याच संस्कारांचं पाठबळ मिळवत राहतात. जेव्हा एखाद्या चिमुकल्याने पहिल्यांदा उभं राहण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा बापानेच त्याचा नाजूक हात धरून त्याला चालायला शिकवलं. त्याच्या प्रत्येक डगमगणाऱ्या पावलाला आधार दिला. पुढे जसजसं मूल मोठं होत गेलं, तसतसं बापाने आपला हात मागे घेतला, पण त्याची सावली मात्र मुलाच्या पाठीशी कायम राहिली.

बापाचं जीवन म्हणजे त्यागाची मूर्ती. स्वतः कितीही कष्ट सोसले, तरी आपल्या मुलांनी सुखाने जगावं, यासाठी तो सदैव प्रयत्नशील असतो. स्वतःच्या गरजा बाजूला ठेवून, स्वतःच्या स्वप्नांचा त्याग करून, तो केवळ मुलांच्या भविष्यासाठी झटत राहतो. बापाची भूमिका फार वेगळी असते. आई आपल्या प्रेमाने मुलांना लाड करते, त्यांना जवळ घेऊन त्यांची प्रत्येक छोटीशी गरज पूर्ण करते. पण बाप मात्र कठोर वाटणाऱ्या प्रेमाने मुलांना जगण्याची खरी शिकवण देतो. त्याचा एकच हेतू असतो की, मुलांनी स्वतःच्या पायावर उभं राहावं आणि यशाचं शिखर गाठावं.

तो कधीच स्वतःसाठी नवीन कपडे घेत नाही, पण मुलांसाठी मात्र सर्वोत्तम वस्त्रं आणतो. स्वतःच्या पायातील चपला कितीही जुन्या असोत, पण मुलांच्या पायात मात्र नवीन बूट असावेत, याची काळजी घेतो. स्वतःच्या तब्येतीकडे दुर्लक्ष करून रात्रंदिवस कष्ट करतो, पण मुलांनी कोणत्याही गोष्टीची कमी अनुभवू नये, याची त्याला अधिक चिंता असते. कधी कधी मुलांना वाटतं की बाप प्रेम करत नाही, कारण त्याचं प्रेम आईसारखं गोंजारणारं नसतं. पण त्या कठोर वागण्यामागेही त्याचं अपार प्रेम लपलेलं असतं. त्याला हे माहीत असतं की, आजचा कठोरपणा उद्याच्या यशाचा पाया घालणार आहे.

बाप म्हणजे जीवनातला तो प्रकाशाचा दीपस्तंभ असतो, जो मुलांना अंधारात दिशादर्शन करतो. त्याच्या शिकवणीमुळेच मूल मोठं झाल्यावर आयुष्याच्या कुठल्याही कठीण परिस्थितीत हार मानत नाही. संकटं आली तरी लढायला तयार असतं, कारण त्याने लहानपणी बापाच्या संघर्षातून शिकलेलं असतं. तो फक्त मुलांच्या आर्थिक गरजा भागवणारा नसतो, तर त्यांचं मनोधैर्य वाढवणारा, त्यांना योग्य मार्गावर नेणारा एक महान मार्गदर्शक असतो.

बाप म्हणजे असा रस्ता आहे, जो कधीच संपत नाही. तो आयुष्यभर मुलांसाठी चालत राहतो. जरी तो प्रत्यक्ष नसला तरी, त्याच्या शिकवणी आणि संस्कार हे सदैव मुलांसोबत राहतात. जीवनात कधीही संकटं आली, अपयश समोर आलं, तरी बापाच्या आठवणींमधूनच मुलांना पुन्हा उभं राहण्याची प्रेरणा मिळते. जसे एखाद्या नदीच्या किनाऱ्याने सतत तिची दिशा ठरवली जाते, तसेच बापाचे मार्गदर्शन मुलांच्या जीवनाला योग्य दिशा देत राहते.

कोणत्याही मुलाने आपल्या बापाला केवळ जबाबदारी निभावणारा पुरुष म्हणून पाहू नये, तर एक महान योद्धा म्हणून ओळखावं, ज्याने स्वतःच्या सुखाचं बलिदान देऊन मुलांसाठी एक सुंदर भविष्य घडवलं. बापाचं महत्त्व लहानपणी फारसं कळत नाही, पण जेव्हा आपण स्वतःच्या आयुष्यात मोठ्या जबाबदाऱ्या घेतो, तेव्हा त्याच्या प्रत्येक त्यागाचं आणि कष्टाचं महत्त्व उमगायला लागतं. म्हणूनच, जिथे आई हृदयाचा स्पर्श असते, तिथे बाप हा जीवनाचा आधारस्तंभ असतो. बाप म्हणजे तो रस्ता आहे, जो कधीही मुलांना सोडत नाही—तो अखेरपर्यंत चालूच राहतो!

© शब्दांकन: दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा