स्व. चिंधू पांडू महाजन – एक काळजीवाहू काळजाचा माणूस

स्व. चिंधू पांडू महाजन – एक काळजीवाहू काळजाचा माणूस

एरंडोल नगरीतील एक सर्वसामान्य, कष्टकरी शेतकरी कुटुंब – आणि त्यातूनच उदयाला आलेलं एक तेजस्वी व्यक्तिमत्त्व, स्वर्गीय चिंधू पांडू महाजन. हे नाव आज ही एरंडोलवासीयांच्या हृदयात अत्यंत आदराने, प्रेमाने घेतलं जातं. त्यांच्या आयुष्यात संपत्ती नव्हती, पण संस्कार होते; सत्ता नव्हती, पण समाजहिताची तळमळ होती; गर्व नव्हता, पण अस्मितेचा ठाम निर्धार नक्कीच होता.

बालपणातच त्यांनी आपल्या आई-वडिलांचे, विशेषतः वडिलांचे शेतातील कष्ट पाहिले आणि जीवनाचा खरा अर्थ उलगडला. "घराची प्रगती हवी असेल, तर शिक्षणा शिवाय पर्याय नाही," ही जाणीव त्यांनी लहान वयातच स्वतःच्या मनात खोलवर रुजवली. त्या काळी 'जुनी सातवी' उत्तीर्ण होणे ही मोठी बाब मानली जात होती, आणि त्यांनी ते शिक्षण केवळ घेतलेच नाही, तर त्याद्वारे समाजसेवेचा मूलमंत्रच आत्मसात केला.

लहानपणापासूनच त्यांना समाजकार्याची गोडी लागली होती. कोणती ही समस्या असो, कोणता ही गरजू असो चिंधू बाबांचं मन नेहमीच अशा प्रसंगी साद घालायचं. त्यांच्या सहानुभूतीशील आणि संवेदनशील वृत्तीमुळे लोक त्यांना प्रेमाने "बाबा" म्हणत. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात वडिलकीचा आश्रय, मार्गदर्शनाची प्रेरणा आणि नि:स्वार्थ सेवेचं तेज नित्य अनुभवायला मिळायचं.

महादेव मंदिराचे ते प्रथम अध्यक्ष होते. त्यांनी केवळ मंदिराची व्यवस्था सांभाळली नाही, तर त्या ठिकाणाला सामाजिक ऐक्याचं, लोकसहभागाचं आणि विचारमंथनाचं केंद्र बनवलं. मंदिर हे त्यांच्या दृष्टीने केवळ धार्मिक स्थान नव्हतं, तर गावाच्या एकात्मतेचं प्रतीक होतं.

ते एरंडोल विविध कार्यकारी सेवा सोसायटीचे ही पहिले अध्यक्ष होते. त्या भूमिकेतून त्यांनी शेतकऱ्यांच्या अडचणी समजून घेतल्या, आणि त्यावर सकारात्मक उपाययोजना करत सहकार चळवळीत एक नवा आदर्श निर्माण केला. कारण ते स्वतःही एक प्रातिनिधिक, कर्मठ आणि प्रामाणिक शेतकरी होते. त्यांच्या दृष्टीने शेती ही केवळ अर्थार्जनाचं साधन नव्हती, तर ती त्यांच्या जीवनाचा आत्मा होती.

त्यांचा स्वभाव अत्यंत शांत, संयमी आणि सौम्य होता. पण ध्येयासाठी ते तितकेच कटिबद्ध आणि निष्ठावान होते. त्यांनी पदं भूषवली, प्रतिष्ठा मिळवली, पण कधी ही त्यातून अहंकार न उपजवता, आपल्या साधेपणाचीच शान जपली. त्यांचं ९७ वर्षांचं आयुष्य म्हणजे एक प्रेरणादायी ग्रंथच ठरला – ज्यात त्याग, कष्ट, प्रेम आणि सेवाभावाचे विविध अध्याय लिहिले गेले.

आज त्यांचं शारीरिक अस्तित्व आपल्या सोबत नसलं, तरी त्यांच्या कार्याची आणि मूल्यांची परंपरा पुढची पिढी समर्थपणे पुढे नेत आहे. त्यांच्या सूनबाई सौ. आशाताई सदाशिव महाजन यांनी एरंडोल नगरपालिकेच्या नगराध्यक्ष पदावर जबाबदारीने काम करत बाबांच्या कार्याचा वारसा जपला. त्यांच्या नातवाने, ऍड. नितीन सदाशिव महाजन यांनी नगरसेवक म्हणून कार्य करताना बाबांनी दिलेल्या शिकवणीचा आदर्श आज ही आपल्या समोर जिवंत ठेवला आहे.

स्वर्गीय चिंधू पांडू महाजन यांचं आयुष्य म्हणजे चालतं-बोलतं विद्यापीठ होतं. त्यांच्या शब्दांत जितकी ताकद होती, त्याहून अधिक त्यांच्या कृतीत प्रभाव होता. त्यांनी समाजासाठी जे काही केलं, ते मोजमापाच्या पलिकडचं आहे.

आज ही त्यांच्या आठवणी गावाच्या वाऱ्यांमध्ये, देवळाच्या घंटानादात, आणि शेताच्या माळरानात जिवंत आहेत. त्यांचा आवाज नसला तरी त्यांचे विचार अजून ही आपल्याला प्रेरणा देत आहेत. त्यांनी पेटवलेला सेवा आणि माणुसकीचा दीप आज ही अखंडतेने तेवत आहे मार्गदर्शक ठरत आहे.

 स्वर्गीय चिंधू पांडू महाजन यांना विनम्र श्रद्धांजली

आपलं संपूर्ण जीवन आम्हा सर्वांसाठी एक दीपस्तंभ ठरलं. जिथून आम्हाला नेहमीच दिशा मिळत राहील.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा