खरा सन्मान अश्रूंमध्ये – जिल्हा परिषद शाळा, धानोरे (आळंदी)...!

खरा सन्मान अश्रूंमध्ये – जिल्हा परिषद शाळा, धानोरे (आळंदी)...!

आजच्या काळात, विशेषतः शहरांमध्ये, इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांमध्ये झगमगाट असतो. शिक्षकांचा गौरव मोठमोठ्या मंचांवर, प्रकाश झोतात, आकर्षक भेटवस्तूंमध्ये आणि फोटोसेशनमध्ये केला जातो. मात्र, खरं मोल, खरं समाधान आणि खरा सन्मान या गोष्टी मनाला आणि हृदयाला भिडणाऱ्या अनुभवांतूनच उमटतात.

धानोरे (आळंदी, पुणे) येथील जिल्हा परिषद शाळेत नुकताच असाच एक हृदयस्पर्शी प्रसंग अनुभवायला मिळाला. शाळेतील एका विद्यार्थ्याच्या पालकांनी त्या विद्यार्थ्याला शिकवणाऱ्या शिक्षिकेसाठी एक पत्र लिहिले. त्या पत्रात त्यांनी आपल्या मुलाच्या वागणुकीतील, विचारांतील आणि अभ्यासातील सकारात्मक बदल मनापासूनच्या आणि साध्या शब्दांत व्यक्त केला.

हे पत्र फक्त शब्दांचा संच नव्हता, तर ते त्या शिक्षिकेच्या निःस्वार्थ सेवेची, अथक मेहनतीची आणि प्रेमळ मार्गदर्शनाची जिवंत पावती होती. जेव्हा हे पत्र शाळेत शिक्षकांसमोर वाचून दाखवण्यात आले, तेव्हा संपूर्ण वातावरण स्तब्ध झाले. प्रत्येक शब्द, प्रत्येक ओळ शिक्षिकेच्या हृदयाला स्पर्शून गेली. आणि मग त्या शिक्षिकेच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले. ते अश्रू वेदनेचे नव्हते, तर कृतज्ञतेचे, समाधानाचे आणि खऱ्या सन्मानाचे होते.

या अश्रूंनी अनेक गोष्टी बोलून दाखवल्या. आयुष्यभराच्या वाटचालीत अनेकदा दुर्लक्ष, उपेक्षा आणि अपमान सहन करावा लागतो. पण त्या दिवशी प्रथमच कोणीतरी त्यांच्या सेवाभावी कार्याची खरीखुरी, अंतःकरणातून दखल घेतली होती. आणि ती केवळ शब्दांतून नव्हे, तर भावना आणि मनाच्या गाभ्यातून उमटलेली होती.

शिक्षकांचं कार्य म्हणजे केवळ अभ्यास शिकवणं नव्हे, तर विद्यार्थ्यांचं संपूर्ण आयुष्य घडवणं असतं. जेव्हा पालक त्या बदलांची दखल घेतात आणि त्याचं मनापासून कौतुक करतात, तेव्हा तो क्षण कोणत्याही सन्मानपत्रा पेक्षा, कोणत्या ही पुरस्कारा पेक्षा अधिक मौल्यवान ठरतो.

इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांमध्ये लाखो रुपये खर्च करून मुलांना शिकवलं जातं. पण जिल्हा परिषद शाळांमध्ये शिक्षक आपला वैयक्तिक वेळ, परिश्रम आणि प्रेम मुक्त हस्ते देतात. येथे मुलांवर केवळ शिकवण दिली जात नाही, तर त्यांच्यावर प्रेम केलं जातं, त्यांचं भविष्य घडवण्याची तळमळ असते. आणि जेव्हा या सगळ्याचं प्रतिबिंब पालकांच्या नजरेत दिसतं, तेव्हाच खरा सन्मान मिळतो. जो अश्रूंमधून प्रकट होतो.

या भावनिक क्षणाला पोहोचवण्याची भूमिका एक विशेष व्यक्तीने पार पाडली. एरंडोल येथील प्रकाश गणेश महाजन, जे सध्या आळंदी येथे वास्तव्यास आहेत. त्यांनी 'पोस्टमन' या भूमिकेतून स्वतः लिहिलेलं ते पत्र योग्य त्या हातांमध्ये पोहोचवलं. त्यांनी केलेल्या या साध्या पण अर्थपूर्ण कृतीमुळेच तो सन्मानाचा क्षण घडू शकला. त्यांच्या भूमिकेने या प्रसंगाला एक वेगळीच भावनिक खोली दिली.

जिल्हा परिषद शाळा, धानोरे येथे घडलेला हा प्रसंग एक मोठा संदेश देतो. सन्मान हा स्टेज, पैसा किंवा प्रसिद्धीवर अवलंबून नसतो. सन्मान ही भावना असते, जी हृदयाला स्पर्श करते, आणि त्याच्या खोलीचा थेट संबंध असतो त्या नजरेतील ओलाव्याशी.

त्या शिक्षिकेचे अश्रू हा संपूर्ण शिक्षकवर्गासाठी अभिमानाचा आणि प्रेरणादायी क्षण होता. ते अश्रू सांगून गेले."कोणीतरी आपल्या मेहनतीकडे पाहिलं… समजून घेतलं… आणि मनापासून त्याची कदर केली."

हा क्षण, त्या प्रेमळ शब्दांनी भरलेलं पत्र, आणि त्या डोळ्यांतून वाहिलेलं समाधान हे सगळं विसरणं अशक्य आहे… कारण त्या एका क्षणात ‘शिक्षक’ या शब्दाचा खरा, शुद्ध आणि सुंदर अर्थ सामावलेला होता.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा