बदलत्या आभाळाशी झुंजणारा शेतकरी..!

बदलत्या आभाळाशी झुंजणारा शेतकरी..!

आभाळाचं मन आता कुणालाही कळेनासं झालं आहे. कधी ते अवेळी रुसतं, कधी अचानक कोसळून सगळं वाहून नेतं, तर कधी पावसाच्या थेंबांची वाट बघत बघत धरतीचा कंठ कोरडा होतो. या सगळ्याचा सर्वाधिक फटका बसतो तो शेतकऱ्याला. एकेकाळी ठराविक वेळी येणारा पाऊस, ऋतूनुसार वाहणारे वारे, आणि पिकांच्या वाढीसाठी योग्य ऊब हे सगळं आता अनिश्चित झालं आहे.

शेतकरी हा फक्त जमिनीवर पेरणारा नाही, तो आपल्या स्वप्नांची पेरणी करतो. पण आज त्याच्या स्वप्नांच्या उमेदीवर हवामानाची अनिश्चितता जणू सावली बनून बसली आहे. कधी अवकाळी पाऊस त्याच्या पिकांची मुळे उपटून नेतो, तर कधी दुष्काळाने पिकं वाळवून टाकतात. चक्रीवादळ, गारपीट, दुष्काळ, अति पाऊस – या सगळ्या आपत्तींच्या साखळीत तो रोजचा संघर्ष करतो.

रात्रभर पिकांवर कीड पडू नये म्हणून शेतात जागणारा शेतकरी, हवामान खात्याच्या बातम्यांवर डोळे लावून बसतो. पावसाचं आगमन ठराविक वेळी होईल की नाही, हीच त्याची मोठी चिंता असते. त्याच्या घामाच्या थेंबांनी ओलावलेल्या मातीत, हवामानाचा एक चुकीचा खेळ त्याचं संपूर्ण पीक उद्ध्वस्त करू शकतो.

कर्जाचा डोंगर, घरची जबाबदारी, मुलांच्या शिक्षणाचा खर्च या सगळ्यांच्या छायेत तो उभा आहे, आणि त्याचं भविष्य हवामानाच्या दयेवर अवलंबून आहे. तरीही, पहाट होताच तो पुन्हा नांगर हातात घेतो, मातीला स्पर्श करतो, कारण त्याच्या मनात अजूनही आशेची एक शेवटची कळी फुललेली असते.

बदलत्या हवामानाने शेतकऱ्याच्या आयुष्यात संकटं आणली असली, तरी त्याच्या मनातली जिद्द अजून ही जिवंत आहे. पण ही जिद्द टिकवण्यासाठी त्याला केवळ सरकारी मदत नाही, तर समाजाचीही खरी साथ हवी आहे. कारण शेती जिवंत राहिली, तरच गाव जिवंत राहील, आणि गाव जिवंत राहिलं, तरच आपला देश हिरवा-गर्द राहील.

शेतकऱ्याच्या चेहऱ्यावरचं ते जुनं हास्य पुन्हा उमटावं, यासाठी आपण त्याच्या संघर्षाच्या पाठीशी उभं राहणं हीच खरी वेळ आहे. कारण बदलत्या हवामानाच्या या खेळात, तो एकटा लढत आहे, पण आपण सगळे मिळून त्याला जिंकवू शकतो.

© दीपक पवार (संपादक) खान्देश माझा